Żarnowiec był pierwszą polską elektrownią jądrową, budowaną od 1982 roku nad Jeziorem Żarnowieckim (wieś Kartoszyno) w województwie pomorskim jako inwestycja państwa. Projekt zakładał radzieckie reaktory WWER-440 o łącznej mocy ok. 1600 MW, a uruchomienie pierwszego bloku planowano na 1989 rok. Po awarii w Czarnobylu, narastającym sprzeciwie społecznym i głębokim kryzysie gospodarczym budowę wstrzymano, a 17 grudnia 1990 roku rząd Tadeusza Mazowieckiego uchwałą Rady Ministrów postawił w stan likwidacji inwestycję zaawansowaną w ok. 40%. Jest to historyczny punkt odniesienia dla polskich rezygnacji z energetyki jądrowej.
Budowę elektrowni rozpoczęto w 1982 roku, jednak po awarii w Czarnobylu (1986), rosnącym sprzeciwie społecznym oraz problemach z finansowaniem w okresie transformacji ustrojowej prace wyhamowano. 17 grudnia 1990 roku rząd Tadeusza Mazowieckiego uchwałą Rady Ministrów (nr 204) postawił inwestycję „Elektrownia Jądrowa Żarnowiec w budowie” w stan likwidacji. Jako powody wskazywano zbędność dla wewnętrznego bilansu energetycznego, wątpliwą opłacalność w porównaniu do elektrowni konwencjonalnych oraz kwestie bezpieczeństwa. W chwili przerwania budowa była zaawansowana w ok. 40%; elektrowni nigdy nie ukończono ani nie uruchomiono.
Jak poszło
Ocena: rozstrzygnięte, stan na 15 lip 2026. To nasz odczyt, nie wyrok, i pokazujemy go tylko tam, gdzie mamy pod nim cytat ze źródła z listy poniżej. Z czterech osi 2 nie mają jeszcze oceny. Jak czytać tę sekcję
Oznaczenie „wiki” znaczy, że ta wartość stoi wyłącznie na Wikipedii. W liczniku źródeł niezależnych liczymy ją jako zero, więc traktuj takie miejsce jako słabiej udokumentowane niż reszta karty – dotyczy to tak samo wiersza osi, jak i kwoty, daty czy statusu.
- Stan
- 0 – elektrowni nigdy nie ukończono ani nie uruchomiono (budowa ~40%) (n/d (inwestycja postawiona w stan likwidacji w 1990 r.))
- Zdolność albo cel
- ok. 1600 MW planowanej mocy (reaktory WWER-440; I etap – pierwszy blok 465 MW w 1989 r.)
Kalendarium
- Start budowy31 mar 1982
- Pierwotny termin1989
Historia zmian
- 1982etap: budowa
Znaczenie
Zaniechanie Żarnowca oznaczało utratę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej i stabilnego, niskoemisyjnego źródła energii na Wybrzeżu na kilkadziesiąt lat, a także rozproszenie wyszkolonej kadry energetyki atomowej. Środki poniesione na inwestycję (szacowane na ok. 500 mln USD z 1990 roku przy ok. 40% zaawansowania budowy) zostały w większości zmarnowane, a Polska ponownie rozpoczęła program jądrowy dopiero dekady później. Żarnowiec funkcjonuje dziś jako symboliczny i historyczny punkt odniesienia dla debaty o krajowej energetyce jądrowej.
Źródła 6 · 4 niezależne · 6 zarchiwizowanych
Każdy fakt w tej karcie pochodzi z poniższych źródeł. Przy źródle – które pola potwierdza.
Niezależne liczymy tak samo, jak bramka wpuszczająca rekord do bazy: subdomeny i tytuły jednego wydawcy to jeden głos, Wikipedia zero. Stąd liczba niższa niż liczba odnośników. Wymagamy co najmniej trzech.
- Wikipedia (pl)Start budowyPierwotny terminOpis niepowodzenia
Start budowyRozpoczęcie budowy 31 marca 1982
Pierwotny terminPierwotnie planowano uruchomienie pierwszego bloku energetycznego o mocy zainstalowanej 465 MW w roku 1989
Lokalizacjaw miejscu zlikwidowanej wsi Kartoszyno nad Jeziorem Żarnowieckim
Opis niepowodzenia17 grudnia 1990 – Rada Ministrów podjęła Uchwałę nr 204 w sprawie postawienia „Elektrowni Jądrowej Żarnowiec w Budowie” w stan likwidacji
- Nukleo.plPostęp
Postępktórej stopień zaawansowania szacowano na 40%
- [3]Polska straciła nie budując elektrowni w Żarnowcu. Słowacy byli mądrzejsi [WYWIAD] ↗zarchiwizowane ✓Energetyka2421 maj 2021StatusEtap
Status17 grudnia 1990 roku Uchwałą Rady Ministrów postawiono Elektrownie Jądrową Żarnowiec w stan likwidacji
Etapstan zaawansowania prac przy budowie EJ Żarnowiec wynosił ok. 40%, a obiektów zaplecza ok. 85%
- gov.pl (Polski Atom, Ministerstwo)Inwestor
Inwestor17 grudnia 1990 roku nowy, demokratyczny rząd Tadeusza Mazowieckiego podjął uchwałę o postawieniu inwestycji «Elektrownia Jądrowa Żarnowiec w budowie» w stan likwidacji
- Do Rzeczy (Historia)17 gru 2024StatusDostarczenie
Status · Dostarczenie17 grudnia 1990 roku niedokończoną elektrownię Żarnowiec postawiono w stan likwidacji.
- Wikipedia (en)WykorzystanieStraty
WykorzystanieMost of it, including two of the four reactor vessels, were scrapped. The third reactor vessel, along with various other equipment, was bought by a nuclear plant in Loviisa in Finland for training purposes. The fourth is located in a training facility for nuclear industry workers in Paks, Hungary.
StratyThe total amount of money recovered was about $6 million, compared to the estimated expenditures of more than $500 million.